Chủ tịch Quỹ Solana: Thị trường vốn Internet sẽ trở thành thị trường vốn lớn nhất

• tác giả: Lily Liu, Chủ tịch Quỹ Solana*

• biên dịch: Gia Hoan, ChainCatcher*

Giá trị đang trở nên có thể lập trình.

Thị trường đang chuyển sang điện tử, tiền tệ đang chuyển sang kỹ thuật số, tài chính đang chuyển sang internet. Mỗi lần chuyển đổi đều thay đổi cách thức giao dịch, thanh toán và đầu tư, nhưng không thay đổi bản chất của tài sản; và lần này, chính bản thân tài sản đang thay đổi.

Chu kỳ siêu token hóa là một quá trình dài hạn: tiền tệ, tài sản và quyền sở hữu dần dần chuyển sang cơ sở hạ tầng internet luôn trực tuyến. Nếu chỉ coi đây là một đợt tăng giá thị trường, bạn sẽ bỏ lỡ những biến đổi lớn hơn ở phía sau.

Thị trường vốn internet hình thành từ đó cuối cùng sẽ trở thành thị trường vốn lớn nhất thế giới.

Chu kỳ siêu sẽ định hình lại thị trường

Đầu thế kỷ 21, sự công nghiệp hóa nhanh chóng của Trung Quốc đã thúc đẩy hàng hóa bước vào chu kỳ tăng giá cấu trúc kéo dài nhiều năm. Các nhà kinh tế gọi đây là "chu kỳ siêu": sự thay đổi trong cung, cầu và phân bổ vốn kéo dài hơn so với chu kỳ kinh doanh thông thường. Cuối thế kỷ 19 ở Mỹ, cũng như thời kỳ tái thiết sau chiến tranh ở châu Âu và Nhật Bản, đều đã trải qua chu kỳ tương tự.

Trước đây, những cú sốc này thường xuất hiện từ một đầu của thị trường, sau đó dần dần lan rộng; trong khi đó, token hóa đang thay đổi thị trường từ ba hướng cùng một lúc: nó thay đổi ai phát hành tài sản, ai có thể đầu tư, và tài sản đến tay nhà đầu tư như thế nào.

Bốn lực lượng ban đầu phát triển theo các quỹ đạo riêng của chúng, nhưng giờ đây đang hội tụ:

• Stablecoin chứng minh rằng tiền tệ có thể được lưu thông trên chuỗi quy mô lớn toàn cầu;

• Các tổ chức tài chính đang đưa tài sản lên chuỗi;

• Cơ sở hạ tầng blockchain đã có thể đáp ứng yêu cầu về tốc độ và chi phí của các hoạt động kinh tế thực;

• AI đang tạo ra một loại người tham gia kinh tế mới, và để những người tham gia này hoạt động thực sự, họ cần đến tiền tệ có thể lập trình.

Xem riêng lẻ, bốn lực lượng này đại diện cho một chu kỳ công nghệ; nhưng khi hội tụ lại, những gì chúng mang lại không chỉ là nâng cấp công nghệ. Trong tương lai, bất kỳ thứ gì có giá trị đều có khả năng được token hóa và tương ứng với quyền sở hữu rõ ràng; mọi người có thể sử dụng điều này để huy động vốn và giao dịch những tài sản này trong một thị trường không bao giờ đóng cửa.

Nhà phát hành: Khả năng phân phối quyết định giá trị

Hệ thống truyền thống ra đời trong thời đại mà việc chia sẻ thông tin và chuyển giao giá trị rất khó khăn và tốn kém. Ngày nay, hai hạn chế này đã không còn, nhưng cấu trúc thị trường hình thành từ đó vẫn còn tồn tại.

Do đó, tính thanh khoản vẫn bị phân mảnh. Mỗi thị trường đều có tài sản chất lượng cao, nhưng không nhất thiết có thể tiếp cận được nguồn vốn sẵn sàng nắm giữ chúng, vì nguồn vốn này có thể bị hạn chế bởi các hệ thống quản lý khác nhau và ngưỡng đầu tư.

Token hóa đã mở rộng các kênh thị trường. Địa lý không còn là rào cản: tài sản phát hành ở bất kỳ đâu đều có thể tiếp cận nhà đầu tư toàn cầu bất cứ lúc nào. Quy mô đầu tư cũng không còn là rào cản: những thị trường trước đây chỉ dành cho nguồn vốn cấp tổ chức giờ đây cũng có thể mở cửa cho những nguồn vốn nhỏ hơn với chi phí rất thấp.

Mô hình này thực ra đã được xác minh từ một thế kỷ trước. Chứng chỉ lưu ký Mỹ (ADR) chuyển đổi cổ phiếu nước ngoài thành hình thức mà nhà đầu tư Mỹ có thể mua được. Lý do nhà phát hành áp dụng cấu trúc này chỉ có một: khi vào được các quỹ vốn sâu hơn, dòng tiền tương tự thường có thể đạt được định giá cao hơn. Cơ chế và logic đứng sau đã được xác minh từ lâu, chỉ là chi phí cao và phạm vi áp dụng hẹp, vẫn cần sự tham gia của ngân hàng lưu ký và bên khởi xướng.

Ngày nay, việc mở rộng cơ chế này ra quy mô lớn hơn về bản chất là một vấn đề công nghệ. Token hóa chính là giải pháp cho điều này: bất kể loại tài sản hay khu vực pháp lý, đều có thể kết nối với cơ chế này. Trong tương lai, khả năng phân phối tài sản sẽ trở thành một phần của định giá.

Điều này đã bắt đầu xảy ra. Trong năm qua, hàng trăm tỷ đô la tài sản thế giới thực (RWA) đã hoàn tất giao dịch trên Solana. Token hóa trái phiếu chính phủ, cổ phiếu, tín dụng tư nhân và các tài sản khác đang có được kênh phân phối và tính thanh khoản thông qua thị trường trên chuỗi. Đây đều là những dấu hiệu ban đầu cho thấy vốn cũng có thể tự do lưu thông như thông tin và có thể tiếp cận bất cứ lúc nào.

Các tổ chức tài chính truyền thống cũng đã bắt đầu khám phá lĩnh vực này. Sở Giao dịch Chứng khoán New York, Công ty Lưu ký và Thanh toán (DTCC) và Sở Giao dịch Chứng khoán London đều đang nghiên cứu hình thức cụ thể của thị trường cổ phiếu trên chuỗi.

Nhà đầu tư: Đưa quyền sở hữu đến tay mọi người

Cùng một cơ sở hạ tầng sẽ mang lại cho nhà đầu tư hai khả năng: có được quyền sở hữu tài sản và sử dụng tài sản để huy động vốn.

Sở hữu tài sản có thể mở ra những thị trường trước đây bị đóng kín do địa lý, ngưỡng đầu tư tối thiểu hoặc tiêu chuẩn nhà đầu tư; việc sử dụng tài sản để huy động vốn sẽ cho phép tài sản đã nắm giữ thực sự phát huy tác dụng: nó có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp để vay mượn, hoặc trở thành một khoản đầu tư mang lại lợi nhuận. Một lượng lớn tài sản toàn cầu tồn tại dưới hình thức khó có thể huy động vốn, thậm chí không thể thế chấp. Token hóa có thể giúp những tài sản tiềm năng này hoạt động trở lại.

Có thể gọi mục tiêu này là "quyền sở hữu cơ bản cho tất cả": bất kỳ ai kết nối với internet đều có cơ hội sở hữu một phần giá trị do hoạt động kinh tế tạo ra và để phần tài sản này tiếp tục tạo ra giá trị.

Cổng vào: Bất kỳ ứng dụng nào cũng có thể trở thành ứng dụng siêu

Thị trường vốn truyền thống được xây dựng xung quanh các tổ chức trung gian. Tài sản muốn đến tay nhà đầu tư thường cần phải qua các tổ chức có giấy phép, và mỗi khu vực pháp lý và loại tài sản thường có hệ thống trung gian riêng. Những tổ chức này thu phí bằng cách cung cấp dịch vụ giữa hai bên giao dịch.

Cấu trúc này hình thành vì trước đây việc phân phối tài sản thực sự rất khó khăn. Rào cản của hệ thống này đến từ cả quy định và chi phí tích hợp: việc kết nối với mạng thanh toán, tổ chức lưu ký và địa điểm giao dịch thường mất nhiều năm.

Tiền tệ có thể lập trình đã giảm chi phí tích hợp xuống mức chỉ cần một lần gọi API. Bất kỳ ứng dụng di động hoặc web nào cũng có thể thêm chức năng thanh toán và giao dịch vào các chức năng hiện có. Nói cách khác, bất kỳ ứng dụng nào cũng có thể trở thành ứng dụng siêu.

Dòng chảy chính thực sự là sự hội nhập. Thanh toán, thanh toán bù trừ, phát hành tài sản và giao dịch thị trường, trước đây phụ thuộc vào các hệ thống tài chính khác nhau, giờ đây đang ngày càng hoạt động trên cùng một cơ sở hạ tầng có thể lập trình.

Chi phí thấp và tính thanh khoản chia sẻ của Solana đã làm cho sự hội nhập này trở nên khả thi. Thanh toán tiêu dùng, thanh toán bù trừ tổ chức và thị trường toàn cầu có thể hoạt động trên cùng một nền tảng, do đó tính thanh khoản có thể tập trung và tích lũy giữa các kịch bản ứng dụng khác nhau, thay vì bị phân tán trong các thị trường cô lập.

Điều này không còn chỉ là thử nghiệm. Visa sử dụng Solana để thanh toán USDC; PayPal đã đưa chức năng thanh toán và phát hành PYUSD lên mạng này; MoneyGram cung cấp kênh trao đổi giữa tiền tệ pháp định và tài sản kỹ thuật số; Western Union đã ra mắt stablecoin USDPT trên Solana. Trong năm qua, quy mô chuyển tiền stablecoin trên mạng này đã vượt quá 4,7 nghìn tỷ đô la.

Giữa nhà phát hành, nhà đầu tư và cổng vào ứng dụng sẽ có sự thúc đẩy lẫn nhau: càng nhiều nhà phát hành, nguồn cung tài sản càng phong phú; tài sản càng phong phú, càng thu hút được nhà đầu tư; càng nhiều nhà đầu tư, tính thanh khoản càng mạnh, định giá càng đầy đủ, từ đó thu hút thêm nhiều nhà phát hành. Cổng vào ứng dụng xuyên suốt toàn bộ vòng lặp: mỗi cổng vào mới sẽ mở rộng phạm vi tiếp cận ở cả hai đầu tài sản và vốn, trong khi mỗi tài sản mới cũng sẽ cung cấp nhiều mục tiêu hơn để ứng dụng có thể kết nối và phân phối.

AI làm cho vòng lặp này nhanh hơn

AI sẽ làm cho vòng lặp này tăng tốc hơn nữa. Nó mang đến một loại người tham gia kinh tế mà hệ thống tài chính trước đây chưa từng xuất hiện quy mô lớn: phần mềm có khả năng tự hoàn thành các hoạt động kinh tế.

Nhờ vào tài sản mã hóa, AI Agent có thể tự đánh giá nhu cầu, tìm kiếm dịch vụ, thanh toán chi phí, nhận kết quả, sau đó tiếp tục hành động mà không cần con người khởi xướng từng giao dịch. Điều này sẽ mở ra một hình thức kinh doanh hoàn toàn mới do AI Agent tự hoàn thành giao dịch. AI tạo ra những người tham gia kinh tế mới, trong khi blockchain cung cấp một cơ sở hạ tầng tài chính có thể lập trình, hoạt động 24/7, cho phép những người tham gia này thực hiện giao dịch.

AI cũng sẽ làm tăng cường hiệu ứng ba bên đã đề cập ở trên. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI sẽ khiến sự chú ý của thị trường tập trung vào một nhóm nhà phát hành mới, vì năng lực sản xuất hỗ trợ sự phát triển của AI cần huy động vốn, và những khoản huy động này sẽ mang lại nguồn cung tài sản hoàn toàn mới. AI Agent cũng sẽ ngày càng nhiều đóng vai trò là nhà đầu tư tự chủ, phân bổ vốn mà không cần sự can thiệp của con người; chúng cũng sẽ trở thành những cổng vào giao dịch mới.

Khi quyền sở hữu và ý định có thể được máy móc đọc, việc phân bổ tài sản và thanh toán sẽ có thể hoạt động với tốc độ của máy móc. Thị trường năng lượng và hệ thống thanh toán sẽ không còn bị phân chia theo địa lý, mà sẽ được xây dựng trên cơ sở hạ tầng chia sẻ. Mạng thanh toán gần như không có chi phí sẽ thay thế mạng truyền thống tính phí theo tỷ lệ giao dịch, đồng thời cộng thêm chi phí cố định; thị trường hoạt động 24/7 sẽ thay thế các khoảng thời gian giao dịch bị hạn chế.

Những tổ chức thực sự hiểu điều này sẽ cung cấp vốn cho vòng sản xuất thực tiếp theo (trung tâm dữ liệu, năng lượng và cơ sở sản xuất) hiệu quả hơn so với những tổ chức chỉ coi token hóa là một điều mới mẻ.

Chúng ta vẫn đang ở giai đoạn đầu

So với thị trường truyền thống, khối lượng giao dịch trên chuỗi vẫn còn rất nhỏ; so với các chứng khoán truyền thống tương ứng, quy mô tài sản token hóa cũng nhỏ đến mức gần như có thể bỏ qua. Mô tả này phản ánh chính xác hiện tại, nhưng không thể dự đoán tương lai dựa trên đó.

Internet đã làm giảm chi phí sản xuất và phân phối thông tin gần như về 0. Điều này không dẫn đến việc đơn giản "đưa báo lên mạng", mà là những thị trường và mô hình kinh doanh hoàn toàn mới chưa từng xuất hiện trước đây. Token hóa trái phiếu chính phủ đại diện cho giai đoạn "báo lên mạng": đó là một ví dụ hữu ích, nhưng không phải là điểm kết thúc.

Trên toàn cầu đã có 5,5 tỷ người kết nối với internet. Một bộ cơ sở hạ tầng tài chính có thể hoạt động vào bất kỳ thời điểm nào, phục vụ cho tất cả mọi người và hỗ trợ bất kỳ tài sản nào, sẽ khiến thị trường lớn nhất toàn cầu xoay quanh vốn trở nên dễ tiếp cận. Khi tính thanh khoản toàn cầu lên mạng, sức hấp dẫn của nó sẽ mạnh mẽ đến mức khó có thể cưỡng lại.

Thị trường không biên giới

Cho đến nay, mỗi thị trường vốn đều có ranh giới rõ ràng về quyền truy cập: vị trí sàn giao dịch, kênh môi giới, khu vực pháp lý và thời gian mở cửa, cùng nhau quyết định ai có thể tham gia. Thị trường vốn internet đang dần dần nới lỏng những ranh giới này.

Hệ thống thực sự tiếp nhận sự chuyển đổi này sẽ không chỉ là phiên bản nâng cấp của hệ thống cũ, mà là một bộ hệ thống mới đang được xây dựng từng token một.